و اين آيه در صدد اين است كه بفرمايد : ملائكه از ناحيه خود مالك هيچ شفاعتى نيستند ، به طورى كه در شفاعت كردن بىنياز از خداى سبحان باشند ، آن طور كه بتپرستان معتقدند ، چون تمامى امور به دست خداست ، پس اگر هم شفاعتى براى فرشته اى باشد ، بعد از آن است كه خدا به شفاعتش راضى باشد و اذنش داده باشد . و بنا بر اين مراد از جمله « لمن يشاء » ملائكه است ، و معناى آيه اين است كه : چه بسيار از فرشته در آسمانها هستند كه شفاعتشان هيچ اثرى ندارد ، مگر بعد از آنكه خدا به هر يك از ايشان كه بخواهد و راضى باشد اجازه شفاعت داده باشد . ولى بعضى « 1 » از مفسرين گفته‌اند : مراد از جمله مذكور انسان است ، و معناى آيه اين است كه : ملائكه شفاعت نمىكنند مگر انسانى را كه خدا خواسته باشد شفاعت شود ، و به آن راضى باشد چگونه راضى مىشود و اجازه شفاعت به ملائكه مىدهد در باره كسانى كه به وى كفر مىورزند و غير او را مىپرستند ؟ و به هر حال از اين آيه اين معنا به طور مسلم بر مىآيد كه براى ملائكه شفاعتى قائل است ، چيزى كه هست شفاعت ملائكه را مقيد به اذن و رضايت خداى سبحان كرده است . * ( « إِنَّ الَّذِينَ لا يُؤْمِنُونَ بِالآخِرَةِ لَيُسَمُّونَ الْمَلائِكَةَ تَسْمِيَةَ الأُنْثى » ) * اين آيه عقيده مشركين را بر اينكه ملائكه از جنس زنانند رد مىكند ، همانطور كه در آيه قبلى اعتقاد به شفاعت ملائكه به طور مطلق را رد مىكرد ، و مراد از « تسميه مشركين ملائكه را تسميه انثى » همين است كه مىگفتند : ملائكه دختران خدايند ، پس مراد از كلمه انثى جنس زن است كه اعم از يكى و بيشتر است . بعضى « 2 » از مفسرين گفته‌اند : كلمه « ملائكه » در معناى استغراق مفرد است ، در نتيجه تقدير كلام « ليسمون كل واحد من الملائكة تسمية الانثى » است ، يعنى مشركين تك تك ملائكه را به نام زن نامگذارى مىكنند ، يعنى آنها را دختر مىنامند ، پس اين كلام بر وزن اين جمله است كه مىگوييم : « كسانا الامير حلة - امير به ما خلعت پوشانيد » يعنى به يك يك ما پوشانيد . بعضى « 3 » از مفسرين گفته‌اند : اينكه نامگذارى مشركين را وابسته به نداشتن ايمان به آخرت دانسته و فرموده : آنهايى كه ايمان به آخرت ندارند چنين نامگذاريها دارند ، خود اشاره اى است به شناعت و زشتى اين عمل ، و اينكه چنين عملى مستتبع عقوبت است ، و

--> ( 1 و 2 و 3 ) روح المعانى ، ج 27 ، ص 59 .